45o-festival-foititiko-tsernobil-06

«Τα "Τσέρνομπιλ" του καπιταλισμού, πίσω από το μύθο της "πράσινης ανάπτυξης"»

Η ουσιαστική προστασία του περιβάλλοντος και του πληθυσμού, οι ανταγωνισμοί και οι συμφωνίες γύρω από την «πράσινη ανάπτυξη», η διέξοδος για αξιοποίηση της τεχνολογικής προόδου και στους τομείς της Ενέργειας προς όφελος του λαού, ήταν ζητήματα που αναδείχτηκαν στη συζήτηση στο Φοιτητικό Στέκι. Θέμα της «Τα "Τσέρνομπιλ" του καπιταλισμού, πίσω από το μύθο της "πράσινης ανάπτυξης"», ιδιαίτερα επίκαιρο με αφορμή τη γεμάτη ανακρίβειες και αντικομμουνισμό τηλεοπτική σειρά για το Τσέρνομπιλ, αλλά και την ανησυχία για το περιβάλλον, προσέλκυσε πολλούς επισκέπτες του Φεστιβάλ.

Παίρνοντας το λόγο η Εύη Γεωργιάδου, μέλος της Ομάδας Περιβάλλοντος του Τμήματος Οικονομίας της ΚΕ του ΚΚΕ, αναφέρθηκε σε χαρακτηριστικά βιομηχανικά ατυχήματα μεγάλης έκτασης που έχουν συμβεί σε καπιταλιστικές χώρες.

Στις εκρήξεις στην πλατφόρμα πετρελαίου «Piper Alpha» στη Βόρεια Θάλασσα (Βρετανία) το 1988 με 167 νεκρούς, στις εγκαταστάσεις υγραερίου στην Πόλη του Μεξικού το 1984 με 650 νεκρούς και περισσότερους από 6.400 τραυματίες, σε εργοστάσιο λιπασμάτων στην Τουλούζη της Γαλλίας το 2001, με 30 νεκρούς και 2.240 τραυματίες, υλικές ζημιές και επιπτώσεις στο περιβάλλον.

Επίσης, σε ατυχήματα με πολύ σοβαρές επιπτώσεις στο περιβάλλον που οδήγησαν σε μεγάλη οικολογική καταστροφή, όπως στη Βασιλεία της Ελβετίας το 1986 μετά από πυρκαγιά σε χημική εγκατάσταση, όπου στην προσπάθεια κατάσβεσής της τόνοι χημικών έπεσαν στον ποταμό Ρήνο, στον Κόλπο του Μεξικού το 2010 μετά από έκρηξη σε πλατφόρμα εξόρυξης πετρελαίου θυγατρικής εταιρείας της BP, με 11 νεκρούς, 17 τραυματίες, τεράστια οικολογική καταστροφή, ανυπολόγιστες ζημιές στην αλιεία, στον τουρισμό και άλλους κλάδους.

Όπως σημείωσε, διεθνείς μελέτες διερευνούν τις μακροπρόθεσμες επιδράσεις πετρελαιοκηλίδων στην υγεία των κατοίκων περιοχών που επλήγησαν εστιάζοντας και στην πιθανότητα καρκινογένεσης. Έχουν καταγραφεί, για παράδειγμα, υψηλές συγκεντρώσεις γενοτοξικών ουσιών στον αέρα ακόμη και 4 χρόνια μετά το ατύχημα στον Κόλπο του Μεξικού. Στις ΗΠΑ έχουν καταγραφεί πολλά ακόμη μεγάλα ατυχήματα, όπως, μεταξύ άλλων, το ατύχημα στο Τέξας το 2005 στις εγκαταστάσεις της BP με 15 νεκρούς και 170 τραυματίες.

Ιδιαίτερη αναφορά έγινε σε μεγάλα ατυχήματα που, εκτός από τις άμεσες, έχουν και μακροπρόθεσμες επιπτώσεις στην υγεία των κατοίκων. Ένα από τα πιο γνωστά ήταν αυτό στην πόλη Σεβέζο της Ιταλίας το 1976, από το οποίο πήρε την ονομασία της και η σχετική ευρωπαϊκή Οδηγία για τα ατυχήματα μεγάλης έκτασης με επικίνδυνες ουσίες. Το ατύχημα συνέβη μετά από διαρροή μεγάλης ποσότητας της καρκινογόνου, πολύ τοξικής ουσίας που ανήκει στην κατηγορία των διοξινών, η οποία είναι πολύ δύσκολο να καθαριστεί και περνάει μέσω της τροφικής αλυσίδας στον οργανισμό. Στις συνέπειες του ατυχήματος περιλαμβάνονται οι εκτρώσεις για το φόβο τερατογενέσεων, δερματικές παθήσεις, εγκαύματα, καρδιακά και αναπνευστικά προβλήματα, επιπτώσεις στο αναπαραγωγικό σύστημα, προβλήματα μνήμης κ.ά.

Η ομιλήτρια αναφέρθηκε σε μελέτες μετά από χρόνια οι οποίες έχουν αναδείξει ότι πολλά περιστατικά καρκίνου οφείλονται στο ατύχημα, με σοβαρότερο αυτής της κατηγορίας στην πόλη Μποπάλ της Ινδίας το 1984 από διαρροή πολύ τοξικής ουσίας σε εργοστάσιο παραγωγής παρασιτοκτόνων. Επίσημες κυβερνητικές πηγές της χώρας αναφέρουν 3.800 θανάτους και 11.000 ανθρώπους που αντιμετωπίζουν μέχρι σήμερα προβλήματα υγείας. Ωστόσο, άλλες πηγές αναφέρουν ακόμη και 20.000 νεκρούς και 120.000 με προβλήματα υγείας (καρκίνος, τερατογενέσεις, αναπνευστικά προβλήματα, αναπηρίες, προβλήματα όρασης, προβλήματα στο αναπαραγωγικό σύστημα).

Αξιοποίηση των μορφών Ενέργειας σε όφελος του λαού

Για το σύνολο των ατυχημάτων μεγάλης έκτασης στις καπιταλιστικές χώρες που αναφέρθηκαν, έγινε σύντομη αναφορά σε πλευρές που, σε αντίθεση με το Τσέρνομπιλ, δεν προβάλλονται από τα ΜΜΕ, όπως σε παραβιάσεις των κανόνων ασφάλειας, τεχνικές αδυναμίες, απουσία συστημάτων ασφάλειας, ελλιπή συντήρηση, τοποθεσία εγκαταστάσεων με μικρή απόσταση από κατοικημένες περιοχές, σημαντικές αδυναμίες στην προετοιμασία για αποτελεσματική αντιμέτωπη του ατυχήματος και στην ενημέρωση και προστασία του πληθυσμού. Ειδικότερα για τα πυρηνικά ατυχήματα σε Ιαπωνία και ΗΠΑ έχει καταγραφεί ότι προκλήθηκε σύγχυση στον πληθυσμό τις πρώτες μέρες, δεν έγινε άμεσα εκκένωση κ.λπ.

Αναδείχτηκε από τη συζήτηση ότι στο πλαίσιο του καπιταλιστικού δρόμου ανάπτυξης, όπου ο σχεδιασμός της παραγωγής και η λειτουργία των εγκαταστάσεων γίνονται με κριτήριο την κερδοφορία του κεφαλαίου, η αξιοποίηση κάθε μορφής Ενέργειας δεν μπορεί να εξασφαλίσει την προστασία εργαζομένων, κατοίκων και περιβάλλοντος. Ότι μόνο στο σοσιαλισμό, όπου κριτήριο της ανάπτυξης είναι η ικανοποίηση του συνόλου των κοινωνικών αναγκών, μπορεί να υπάρξει λαϊκή ευημερία και να αξιοποιηθεί η τεχνολογική και επιστημονική πρόοδος για την ασφάλεια και την υγεία του πληθυσμού και την προστασία του περιβάλλοντος.

«Πράσινη οικονομία» και διεθνείς ανταγωνισμοί

«Πρέπει να δούμε το ζήτημα της προστασίας του περιβάλλοντος σε απόλυτη σχέση και σύνδεση με τις σχέσεις παραγωγής και τον τρόπο ανάπτυξης κάθε κοινωνίας», σημείωσε ανάμεσα σε άλλα στην παρέμβασή του ο Αντώνης Ραλλάτος, μέλος του Τμήματος Αγροτικής Πολιτικής και της Ομάδας Περιβάλλοντος του Τμήματος Οικονομίας της ΚΕ του ΚΚΕ.

Όπως σημείωσε, για τους καπιταλιστές που λειτουργούν με κριτήριο το κέρδος, το περιβάλλον είναι πηγή άντλησης πρώτων υλών, απόθεσης των απορριμμάτων, χώρος τοποθέτησης των επενδύσεών τους. Αναφέρθηκε στη συζήτηση γύρω από την «πράσινη οικονομία», τονίζοντας πως εμφανίζεται σαν μια διέξοδος στρατηγικής σημασίας προς όφελος του καπιταλισμού, των μονοπωλίων, των κρατών και των συμμαχιών τους και σε αυτήν τη βάση προσαρμόζονται. Σημείωσε επίσης πως και στο θέμα του περιβάλλοντος δεν ταυτίζονται τα συμφέροντα εκμεταλλευτών και εκμεταλλευομένων και πως η καλύτερη συμβολή του καθένα στην προστασία του περιβάλλοντος είναι η συμμετοχή στη συλλογική πάλη που θα αναδεικνύει την πραγματική αιτία για τη σημερινή κατάσταση και θα στοχεύει τον αντίπαλο, που είναι ο καπιταλιστικός τρόπος ανάπτυξης, το καπιταλιστικό κέρδος.

Η συζήτηση συνεχίστηκε με ερωτήσεις και παρεμβάσεις, μεταξύ των οποίων και του Δημήτρη Πατέλη, καθηγητή του Πολυτεχνείου Κρήτης.

«Τα

«Τα "Τσέρνομπιλ" του καπιταλισμού, πίσω από το μύθο της "πράσινης ανάπτυξης"»